THƯƠNG MẠI VIỆT NAM – TRUNG QUỐC HƯỚNG ĐẾN MỐC 300 TỶ USD
Hợp tác thương mại là một điểm sáng trong quan hệ Việt Nam – Trung Quốc, nhiều năm gần đây quốc gia láng giềng này là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam.
Hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, Lào Cai. Ảnh: T.Bình.
Xuất khẩu: Điểm sáng nhìn từ rau quả
Những năm gần đây, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc đã có những bước phát triển mạnh mẽ để đưa quốc gia này trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam (sau Hoa Kỳ).
Riêng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 70,4 tỷ USD, tăng 14,7% so với năm trước và chiếm 14,8% kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
Bước sang quý I/2026, xuất khẩu sang thị trường này tiếp tục khởi sắc với kim ngạch đạt 16,8 tỷ USD, tăng 26,3% so với cùng kỳ 2025.
Năm 2018 lần đầu thương mại giữa hai nước cán mốc 100 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 41,4 tỷ USD; nhập khẩu 65,5 tỷ USD.
Năm 2024, xuất nhập khẩu cán mốc 200 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 61,4 tỷ USD, tăng 48,3% so với năm 2018; nhập khẩu 1442, tỷ USD, tăng 110,1% so với năm 2018.
Năm 2025, quy mô kim ngạch song phương đạt 256,4 tỷ USD. Nếu xuất khẩu, nhập khẩu cùng duy trì đà tăng trưởng cao như quý I vừa qua, nhiều khả năng năm 2026, chứng kiến cột mốc mới trong quan hệ giao thương giữa hai nước là 300 tỷ USD.
Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cũng ngày càng đa dạng, phong phú từ hàng hóa công nghệ cao như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại và linh kiện; máy ảnh, máy quay phim…, đến sản phẩm công nghiệp tiêu dùng như dệt may; gỗ và sản phẩm…
Đáng chú ý, Trung Quốc cũng là thị trường xuất khẩu quan trọng hàng đầu với nhiều nhóm hàng của lĩnh vực nông nghiệp như: Thủy sản, rau quả, sắn và sản phẩm từ sắn… với kim ngạch từ vài trăm triệu đến hàng tỷ USD/nhóm hàng/năm.
Trong đó, không thể không nhắc đến điểm sáng là nhóm hàng rau quả. Nhiều năm qua, Trung Quốc luôn là thị trường lớn nhất với các mặt hàng rau quả chủ lực của Việt Nam như: Thanh long, dưa hấu, xoài, vải thiều…
Đặc biệt, những năm gần đây, với sự xuất hiện của mặt hàng sầu riêng, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đã tăng lên nhanh chóng và lập nhiều kỷ lục.
Đơn cử năm 2025, xuất khẩu rau quả lập kỷ lục với 8,6 tỷ USD, tăng 19,8% so với năm 2024. Trong đó, riêng thị trường Trung Quốc có kim ngạch lên đến 5,5 tỷ USD, chiếm tới 64% kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước trong năm ngoái.
Trong cơ cấu xuất khẩu rau quả, sầu riêng chiếm tỷ trọng lớn nhất (đóng góp với trên 46% kim ngạch xuất khẩu rau quả trong năm ngoái) và Trung Quốc chính là đầu ra chủ yếu cho mặt hàng trái cây chủ lực này khi chiếm đến trên 90% kim ngạch.
Như đề cập ở trên, ngoài rau quả, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam ngày càng đa dạng, phong phú với gần 40 nhóm hàng có kim ngạch lớn được Cục Hải quan thống kê định kỳ theo tháng.
Trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc, các nhóm hàng có kim ngạch lớn tập trung vào lĩnh vực công nghệ và máy móc. Như trong quý I/2026 vừa qua có 4 nhóm hàng lớn nhất với kim ngạch 1 tỷ USD trở lên đều năm ở nhóm này.
Cụ thể, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (đạt 4,4 tỷ USD); điện thoại các loại và linh kiện (đạt 354 tỷ USD); máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng (đạt 1,4 tỷ USD); máy ảnh, máy quay phim và linh kiện (đạt 1,2 tỷ USD).
Công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Quảng Ninh (Chi cục Hải quan khu vực VIII) kiểm tra hàng nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc. Ảnh: T.Bình.
Nhập khẩu sắp cán mốc 200 tỷ USD
Ở chiều nhập khẩu, Trung Quốc luôn là thị trường lớn nhất của Việt Nam nhiều năm qua. Như năm 2025, kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này lên đến 186 tỷ USD, tăng 29% so với năm trước và chiếm đến 40,9% tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước.
Cơ cấu hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc cũng hết sức đang dạng từ điện tử, linh kiện đến nguyên phụ liệu, hàng tiêu dùng, nông sản… với hơn 40 nhóm hàng có kim ngạch lớn được Cục Hải quan thống kê định kỳ theo tháng.
Riêng trong năm 2025 có tới 23 nhóm hàng nhập khẩu từ thị trường này đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên. Trong đó có 3 nhóm hàng 10 tỷ USD trở lên gồm: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (đạt 52,9 tỷ USD); máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng (đạt 38,6 tỷ USD); vải các loại (10,4 tỷ USD).
Trong quý I/2026, nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn tăng trưởng cao (tăng 31,6% so với cùng kỳ năm ngoái) và đạt 50,1 tỷ USD, chiếm 39,8% trong tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước.
Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, khả năng năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc sẽ vượt mốc 200 tỷ USD.
Tuy nhiên, quy mô kim ngạch nhập khẩu lớn và tăng trưởng cao hơn so với xuất khẩu nên con số nhập siêu từ Trung Quốc đang có xu hướng nới rộng.
Đơn cử như năm 2024, Việt Nam nhập siêu 82,8 tỷ USD, thì sang năm 2025 con số nhập siêu tăng lên 115,6 tỷ USD. Riêng trong quý I/2026, con số thâm hụt cũng đã là 33,3 tỷ USD, tăng 34,8% so với cùng kỳ năm ngoái.
Do đó, ngoài việc thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu song phương, vấn đề thu hẹp khoảng cách nhập siêu cũng cần được cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp của Việt Nam hết sức lưu tâm.
Không chỉ có hoạt động xuất nhập khẩu song phương giữa hai nước, Việt Nam còn là cửa ngõ quan trọng để thúc đẩy giao thương giữa ASEAN và nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Đặc biệt, những năm gần đây, lượng hàng hóa quá cảnh từ Trung Quốc qua Việt Nam đi các thị trường ASEAN và ngược lại đang tăng lên nhanh chóng.
Đơn cử ở địa bàn Lạng Sơn, quý I/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua tất cả các cửa khẩu trên địa bàn đạt trên 26,4 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI (quản lý địa bàn Lạng Sơn) chỉ trên 2,1 tỷ USD.
Theo Thái Bình – HẢI QUAN ONLINE
|
| Hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc qua cửa khẩu quốc tế đường bộ số II Kim Thành, Lào Cai. Ảnh: T.Bình. |
Xuất khẩu: Điểm sáng nhìn từ rau quả
Những năm gần đây, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang Trung Quốc đã có những bước phát triển mạnh mẽ để đưa quốc gia này trở thành thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của Việt Nam (sau Hoa Kỳ).
Riêng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 70,4 tỷ USD, tăng 14,7% so với năm trước và chiếm 14,8% kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
Bước sang quý I/2026, xuất khẩu sang thị trường này tiếp tục khởi sắc với kim ngạch đạt 16,8 tỷ USD, tăng 26,3% so với cùng kỳ 2025.
| Năm 2018 lần đầu thương mại giữa hai nước cán mốc 100 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 41,4 tỷ USD; nhập khẩu 65,5 tỷ USD.
Năm 2024, xuất nhập khẩu cán mốc 200 tỷ USD, trong đó Việt Nam xuất khẩu 61,4 tỷ USD, tăng 48,3% so với năm 2018; nhập khẩu 1442, tỷ USD, tăng 110,1% so với năm 2018. Năm 2025, quy mô kim ngạch song phương đạt 256,4 tỷ USD. Nếu xuất khẩu, nhập khẩu cùng duy trì đà tăng trưởng cao như quý I vừa qua, nhiều khả năng năm 2026, chứng kiến cột mốc mới trong quan hệ giao thương giữa hai nước là 300 tỷ USD. |
Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam cũng ngày càng đa dạng, phong phú từ hàng hóa công nghệ cao như máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại và linh kiện; máy ảnh, máy quay phim…, đến sản phẩm công nghiệp tiêu dùng như dệt may; gỗ và sản phẩm…
Đáng chú ý, Trung Quốc cũng là thị trường xuất khẩu quan trọng hàng đầu với nhiều nhóm hàng của lĩnh vực nông nghiệp như: Thủy sản, rau quả, sắn và sản phẩm từ sắn… với kim ngạch từ vài trăm triệu đến hàng tỷ USD/nhóm hàng/năm.
Trong đó, không thể không nhắc đến điểm sáng là nhóm hàng rau quả. Nhiều năm qua, Trung Quốc luôn là thị trường lớn nhất với các mặt hàng rau quả chủ lực của Việt Nam như: Thanh long, dưa hấu, xoài, vải thiều…
Đặc biệt, những năm gần đây, với sự xuất hiện của mặt hàng sầu riêng, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đã tăng lên nhanh chóng và lập nhiều kỷ lục.
Đơn cử năm 2025, xuất khẩu rau quả lập kỷ lục với 8,6 tỷ USD, tăng 19,8% so với năm 2024. Trong đó, riêng thị trường Trung Quốc có kim ngạch lên đến 5,5 tỷ USD, chiếm tới 64% kim ngạch xuất khẩu rau quả cả nước trong năm ngoái.
Trong cơ cấu xuất khẩu rau quả, sầu riêng chiếm tỷ trọng lớn nhất (đóng góp với trên 46% kim ngạch xuất khẩu rau quả trong năm ngoái) và Trung Quốc chính là đầu ra chủ yếu cho mặt hàng trái cây chủ lực này khi chiếm đến trên 90% kim ngạch.
Như đề cập ở trên, ngoài rau quả, cơ cấu hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam ngày càng đa dạng, phong phú với gần 40 nhóm hàng có kim ngạch lớn được Cục Hải quan thống kê định kỳ theo tháng.
Trong cơ cấu hàng hóa xuất khẩu sang Trung Quốc, các nhóm hàng có kim ngạch lớn tập trung vào lĩnh vực công nghệ và máy móc. Như trong quý I/2026 vừa qua có 4 nhóm hàng lớn nhất với kim ngạch 1 tỷ USD trở lên đều năm ở nhóm này.
Cụ thể, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (đạt 4,4 tỷ USD); điện thoại các loại và linh kiện (đạt 354 tỷ USD); máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng (đạt 1,4 tỷ USD); máy ảnh, máy quay phim và linh kiện (đạt 1,2 tỷ USD).
|
| Công chức Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái, Quảng Ninh (Chi cục Hải quan khu vực VIII) kiểm tra hàng nông sản xuất khẩu sang Trung Quốc. Ảnh: T.Bình. |
Nhập khẩu sắp cán mốc 200 tỷ USD
Ở chiều nhập khẩu, Trung Quốc luôn là thị trường lớn nhất của Việt Nam nhiều năm qua. Như năm 2025, kim ngạch nhập khẩu từ thị trường này lên đến 186 tỷ USD, tăng 29% so với năm trước và chiếm đến 40,9% tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước.
Cơ cấu hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc cũng hết sức đang dạng từ điện tử, linh kiện đến nguyên phụ liệu, hàng tiêu dùng, nông sản… với hơn 40 nhóm hàng có kim ngạch lớn được Cục Hải quan thống kê định kỳ theo tháng.
Riêng trong năm 2025 có tới 23 nhóm hàng nhập khẩu từ thị trường này đạt kim ngạch từ 1 tỷ USD trở lên. Trong đó có 3 nhóm hàng 10 tỷ USD trở lên gồm: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (đạt 52,9 tỷ USD); máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng (đạt 38,6 tỷ USD); vải các loại (10,4 tỷ USD).
Trong quý I/2026, nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn tăng trưởng cao (tăng 31,6% so với cùng kỳ năm ngoái) và đạt 50,1 tỷ USD, chiếm 39,8% trong tổng kim ngạch nhập khẩu cả nước.
Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, khả năng năm 2026, kim ngạch nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc sẽ vượt mốc 200 tỷ USD.
Tuy nhiên, quy mô kim ngạch nhập khẩu lớn và tăng trưởng cao hơn so với xuất khẩu nên con số nhập siêu từ Trung Quốc đang có xu hướng nới rộng.
Đơn cử như năm 2024, Việt Nam nhập siêu 82,8 tỷ USD, thì sang năm 2025 con số nhập siêu tăng lên 115,6 tỷ USD. Riêng trong quý I/2026, con số thâm hụt cũng đã là 33,3 tỷ USD, tăng 34,8% so với cùng kỳ năm ngoái.
Do đó, ngoài việc thúc đẩy tăng trưởng xuất nhập khẩu song phương, vấn đề thu hẹp khoảng cách nhập siêu cũng cần được cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp của Việt Nam hết sức lưu tâm.
Không chỉ có hoạt động xuất nhập khẩu song phương giữa hai nước, Việt Nam còn là cửa ngõ quan trọng để thúc đẩy giao thương giữa ASEAN và nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Đặc biệt, những năm gần đây, lượng hàng hóa quá cảnh từ Trung Quốc qua Việt Nam đi các thị trường ASEAN và ngược lại đang tăng lên nhanh chóng.
Đơn cử ở địa bàn Lạng Sơn, quý I/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua tất cả các cửa khẩu trên địa bàn đạt trên 26,4 tỷ USD, tăng 39% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, kim ngạch hàng hóa mở tờ khai tại Chi cục Hải quan khu vực VI (quản lý địa bàn Lạng Sơn) chỉ trên 2,1 tỷ USD.
Theo Thái Bình – HẢI QUAN ONLINE
