HỆ THỐNG HS 2028: NHỮNG SỬA ĐỔI QUAN TRỌNG ĐÁP ỨNG NHỮNG ƯU TIÊN TOÀN CẦU VÀ THƯƠNG MẠI HIỆN ĐẠI
Ngày 21/01/2026, các sửa đổi của Hệ thống Hài hòa trong mô tả và mã hóa hàng hóa phiên bản 2028 đã chính thức được thông qua, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống phân loại hàng hóa quốc tế.
Hệ thống hài hòa: Ngôn ngữ số chung trong thương mại quốc tế
Hệ thống Hài hòa trong mô tả và mã hóa hàng hóa (Hệ thống HS) là nền tảng cốt lõi của quản lý hải quan, thực thi chính sách thương mại có hiệu quả và thống kê chính xác xuất nhập khẩu hàng hóa, trong đó mỗi mặt hàng xuất nhập khẩu được gán một mã số thống nhất. Hệ thống HS được áp dụng chiếm 98% thương mại toàn cầu tại hơn 200 nước và vũng lãnh thổ.
Phiên bản năm 2028 của Hệ thống HS (Hệ thống HS 2028) là phiên bản thứ tám của Danh mục Hệ thống hài hòa, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2028. Các sửa đổi của Hệ thống HS 2028 là kết quả của Chu kỳ rà soát HS lần thứ 7, phản ánh kết quả của sáu năm thảo luận kỹ thuật chuyên sâu và nghiên cứu được tiến hành trong khuôn khổ Tổ chức Hải quan thế giới (WCO).
Theo thông lệ, Hệ thống HS được rà soát theo chu kỳ 5 năm một lần. Tuy nhiên, Chu kỳ rà soát lần thứ 7 đã được kéo dài đặc biệt lên đến 6 năm (từ tháng 7/2019 đến tháng 6/2025), nhằm hoàn tất các nội dung thảo luận bị gián đoạn bởi đại dịch COVID-19, đồng thời bảo đảm các sửa đổi Hệ thống HS 2028 được xây dựng toàn diện, thận trọng và phù hợp với bối cảnh thương mại toàn cầu mới.
Theo WCO, Hệ thống HS 2028 bao gồm 299 sửa đổi, tạo ra một danh mục với 1.229 nhóm hàng (04 chữ số) và 5.852 phân nhóm (06 chữ số). So với Hệ thống HS phiên bản năm 2022, Phiên bản mới bổ sung 6 nhóm hàng và 428 phân nhóm, đồng thời bãi bỏ 5 nhóm hàng và 172 phân nhóm, phản ánh kịp thời sự thay đổi của mô hình thương mại, tiến bộ công nghệ và yêu cầu quản lý ngày càng cao của các quốc gia.
Sửa đổi tập trung vào các vấn đề toàn cầu cấp thiết
Các sửa đổi của Hệ thống HS 2028 hướng tới những lĩnh vực cấp thiết, mới nổi và có tác động toàn cầu, nổi bật là: y tế công cộng, bảo vệ môi trường, quản lý xã hội và thích ứng với tiến bộ khoa học-công nghệ. Cách tiếp cận này cho thấy vai trò ngày càng mở rộng của Hệ thống HS không chỉ là công cụ phân loại kỹ thuật, mà còn là nền tảng hỗ trợ hoạch định và thực thi chính sách quản lý nhà nước.
Y tế công cộng là một trọng tâm nổi bật trong Hệ thống HS 2028. Nhiều phân nhóm mới được bổ sung nhằm nâng cao khả năng nhận diện các mặt hàng thiết yếu phục vụ tình huống khẩn cấp về y tế, như xe cứu thương, trang thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE), máy thở y tế và thiết bị chẩn đoán.
Những điều chỉnh này được xây dựng trên cơ sở các bài học kinh nghiệm từ các cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu trong thời gian qua, qua đó tạo thuận lợi cho việc áp dụng các biện pháp thương mại khẩn cấp, bảo đảm chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực chuẩn bị ứng phó của các quốc gia.
Một thay đổi có ý nghĩa lớn trong Hệ thống HS 2028 là việc tái cấu trúc mã số HS đối với vắc-xin. Các sản phẩm trước đây được phân loại chung tại nhóm 30.02 được chuyển sang hai nhóm hàng mới, cụ thể: (i) Nhóm 30.07: Vắc-xin dùng cho y học nhân loại, với các phân nhóm chi tiết theo bệnh; và (ii) Nhóm 30.08: Các loại vắc-xin khác, bao gồm vắc-xin thú y.
Cách phân loại mới giúp minh bạch hóa dòng chảy thương mại vắc-xin, nâng cao chất lượng số liệu thống kê và hỗ trợ hiệu quả cho các chương trình tiêm chủng toàn cầu, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp về y tế.
Hệ thống HS 2028 lần đầu tiên thiết lập nhóm hàng riêng có mã số 21.07 cho mặt hàng thực phẩm bổ sung, kèm theo các Chú giải pháp lý mới. Đây là bước tiến quan trọng nhằm giải quyết triệt để những vướng mắc kéo dài trong phân loại giữa thực phẩm và dược phẩm. Sửa đổi này không chỉ tăng cường tính chắc chắn pháp lý trong phân loại và thông quan hàng hóa, mà còn góp phần nâng cao chất lượng số liệu thống kê đối với một thị trường đang tăng trưởng nhanh và có giá trị cao.
Bảo vệ môi trường là một nội dung xuyên suốt của Hệ thống HS 2028. Đáng chú ý, cách phân loại chất thải nhựa được tái cấu trúc phù hợp với Công ước Basel, với các phân nhóm mới nhằm phân biệt rõ, bao gồm: (i) Chất thải nhựa nguy hại; (ii) Chất thải nhựa thuộc diện áp dụng thủ tục thông báo và chấp thuận trước (PIC); và (iii) Các loại chất thải nhựa khác.
Bên cạnh đó, Hệ thống HS 2028 còn nâng cao tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu các sản phẩm nhựa, đặc biệt là nhựa sử dụng một lần, thông qua việc bổ sung phân nhóm và làm rõ các quy định pháp lý. Những thay đổi này hỗ trợ thu thập dữ liệu thống kê xuất nhập khẩu nhất quán hơn, phục vụ xây dựng chính sách giảm ô nhiễm nhựa và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Ngoài các lĩnh vực trọng tâm nêu trên, Hệ thống HS 2028 còn được điều chỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu về bảo vệ xã hội, thực thi pháp luật và thay đổi công nghệ, bao gồm tăng khả năng nhận diện các mặt hàng chịu kiểm soát theo công ước quốc tế, nâng cao minh bạch đối với các sản phẩm liên quan đến môi trường, đồng thời làm rõ nhiều quy định của Hệ thống HS để bảo đảm cách hiểu và áp dụng thống nhất giữa các quốc gia thành viên.
Công tác chuẩn bị triển khai Hệ thống HS 2028
Sau khi được thông qua, Hệ thống HS mới bước vào giai đoạn chuẩn bị triển khai kéo dài hai năm, trước khi chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2028. Trong giai đoạn này, ở cấp độ toàn cầu, Tổ chức Hải quan thế giới và các cơ quan Hải quan thành viên sẽ tập trung xây dựng bảng tương quan (đối chiếu) giữa Hệ thống HS 2022 và Hệ thống HS 2028, cập nhật các công cụ và các ấn phẩm của Hệ thống HS, tổ chức đào tạo xây dựng năng lực. Ở cấp quốc gia, chuẩn bị các biện pháp thực thi như: thủ tục phê duyệt về mặt pháp lý, nâng cấp các hệ thống công nghệ thông tin, tập huấn cho công chức hải quan và các cơ quan chính phủ liên quan.
Việc triển khai có hiệu quả Hệ thống HS 2028 sẽ góp phần bảo đảm áp dụng thống nhất Hệ thống hài hòa trên phạm vi toàn cầu, đồng thời nâng cao vai trò của cơ quan Hải quan trong việc tạo thuận lợi thương mại, bảo vệ lợi ích xã hội và phát triển bền vững.
Trong phạm vi ASEAN, Danh mục Biểu thuế hài hòa ASEAN (AHTN) được xây dựng trên cơ sở Hệ thống HS (06 chữ số) và được mở rộng thêm 02 chữ số để đáp ứng yêu cầu quản lý của các nước ASEAN.
Hiện nay, Việt Nam và các nước thành viên khác đang tiến hành rà soát Danh mục Biểu thuế Hài hòa ASEAN phiên bản 2022 (Danh mục AHTN 2022) theo sửa đổi của Hệ thống HS 2028 và nhu cầu của các nước thành viên. Theo kế hoạch, trong nửa đầu tháng 2/2026, các nước thành viên ASEAN sẽ tổ chức Phiên họp lần thứ 20 của Nhóm Công tác Rà soát Danh mục AHTN 2022 tại Philippine. Như vậy, theo lộ trình này, các nước thành viên ASEAN còn chưa đầy 02 năm để thực hiện những thay đổi này. Danh mục AHTN phiên bản 2028 là cơ sở để Việt Nam xây dựng Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu, Danh mục biểu thuế xuất khẩu, và các Danh mục biểu thuế nhập khẩu.
Theo Diệu Quang – Hải quan Online
Ngày 21/01/2026, các sửa đổi của Hệ thống Hài hòa trong mô tả và mã hóa hàng hóa phiên bản 2028 đã chính thức được thông qua, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình hoàn thiện hệ thống phân loại hàng hóa quốc tế.
Hệ thống hài hòa: Ngôn ngữ số chung trong thương mại quốc tế
Hệ thống Hài hòa trong mô tả và mã hóa hàng hóa (Hệ thống HS) là nền tảng cốt lõi của quản lý hải quan, thực thi chính sách thương mại có hiệu quả và thống kê chính xác xuất nhập khẩu hàng hóa, trong đó mỗi mặt hàng xuất nhập khẩu được gán một mã số thống nhất. Hệ thống HS được áp dụng chiếm 98% thương mại toàn cầu tại hơn 200 nước và vũng lãnh thổ.
Phiên bản năm 2028 của Hệ thống HS (Hệ thống HS 2028) là phiên bản thứ tám của Danh mục Hệ thống hài hòa, sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2028. Các sửa đổi của Hệ thống HS 2028 là kết quả của Chu kỳ rà soát HS lần thứ 7, phản ánh kết quả của sáu năm thảo luận kỹ thuật chuyên sâu và nghiên cứu được tiến hành trong khuôn khổ Tổ chức Hải quan thế giới (WCO).
Theo thông lệ, Hệ thống HS được rà soát theo chu kỳ 5 năm một lần. Tuy nhiên, Chu kỳ rà soát lần thứ 7 đã được kéo dài đặc biệt lên đến 6 năm (từ tháng 7/2019 đến tháng 6/2025), nhằm hoàn tất các nội dung thảo luận bị gián đoạn bởi đại dịch COVID-19, đồng thời bảo đảm các sửa đổi Hệ thống HS 2028 được xây dựng toàn diện, thận trọng và phù hợp với bối cảnh thương mại toàn cầu mới.
Theo WCO, Hệ thống HS 2028 bao gồm 299 sửa đổi, tạo ra một danh mục với 1.229 nhóm hàng (04 chữ số) và 5.852 phân nhóm (06 chữ số). So với Hệ thống HS phiên bản năm 2022, Phiên bản mới bổ sung 6 nhóm hàng và 428 phân nhóm, đồng thời bãi bỏ 5 nhóm hàng và 172 phân nhóm, phản ánh kịp thời sự thay đổi của mô hình thương mại, tiến bộ công nghệ và yêu cầu quản lý ngày càng cao của các quốc gia.
Sửa đổi tập trung vào các vấn đề toàn cầu cấp thiết
Các sửa đổi của Hệ thống HS 2028 hướng tới những lĩnh vực cấp thiết, mới nổi và có tác động toàn cầu, nổi bật là: y tế công cộng, bảo vệ môi trường, quản lý xã hội và thích ứng với tiến bộ khoa học-công nghệ. Cách tiếp cận này cho thấy vai trò ngày càng mở rộng của Hệ thống HS không chỉ là công cụ phân loại kỹ thuật, mà còn là nền tảng hỗ trợ hoạch định và thực thi chính sách quản lý nhà nước.
Y tế công cộng là một trọng tâm nổi bật trong Hệ thống HS 2028. Nhiều phân nhóm mới được bổ sung nhằm nâng cao khả năng nhận diện các mặt hàng thiết yếu phục vụ tình huống khẩn cấp về y tế, như xe cứu thương, trang thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE), máy thở y tế và thiết bị chẩn đoán.
Những điều chỉnh này được xây dựng trên cơ sở các bài học kinh nghiệm từ các cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu trong thời gian qua, qua đó tạo thuận lợi cho việc áp dụng các biện pháp thương mại khẩn cấp, bảo đảm chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực chuẩn bị ứng phó của các quốc gia.
Một thay đổi có ý nghĩa lớn trong Hệ thống HS 2028 là việc tái cấu trúc mã số HS đối với vắc-xin. Các sản phẩm trước đây được phân loại chung tại nhóm 30.02 được chuyển sang hai nhóm hàng mới, cụ thể: (i) Nhóm 30.07: Vắc-xin dùng cho y học nhân loại, với các phân nhóm chi tiết theo bệnh; và (ii) Nhóm 30.08: Các loại vắc-xin khác, bao gồm vắc-xin thú y.
Cách phân loại mới giúp minh bạch hóa dòng chảy thương mại vắc-xin, nâng cao chất lượng số liệu thống kê và hỗ trợ hiệu quả cho các chương trình tiêm chủng toàn cầu, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp về y tế.
Hệ thống HS 2028 lần đầu tiên thiết lập nhóm hàng riêng có mã số 21.07 cho mặt hàng thực phẩm bổ sung, kèm theo các Chú giải pháp lý mới. Đây là bước tiến quan trọng nhằm giải quyết triệt để những vướng mắc kéo dài trong phân loại giữa thực phẩm và dược phẩm. Sửa đổi này không chỉ tăng cường tính chắc chắn pháp lý trong phân loại và thông quan hàng hóa, mà còn góp phần nâng cao chất lượng số liệu thống kê đối với một thị trường đang tăng trưởng nhanh và có giá trị cao.
Bảo vệ môi trường là một nội dung xuyên suốt của Hệ thống HS 2028. Đáng chú ý, cách phân loại chất thải nhựa được tái cấu trúc phù hợp với Công ước Basel, với các phân nhóm mới nhằm phân biệt rõ, bao gồm: (i) Chất thải nhựa nguy hại; (ii) Chất thải nhựa thuộc diện áp dụng thủ tục thông báo và chấp thuận trước (PIC); và (iii) Các loại chất thải nhựa khác.
Bên cạnh đó, Hệ thống HS 2028 còn nâng cao tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu các sản phẩm nhựa, đặc biệt là nhựa sử dụng một lần, thông qua việc bổ sung phân nhóm và làm rõ các quy định pháp lý. Những thay đổi này hỗ trợ thu thập dữ liệu thống kê xuất nhập khẩu nhất quán hơn, phục vụ xây dựng chính sách giảm ô nhiễm nhựa và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Ngoài các lĩnh vực trọng tâm nêu trên, Hệ thống HS 2028 còn được điều chỉnh nhằm đáp ứng yêu cầu về bảo vệ xã hội, thực thi pháp luật và thay đổi công nghệ, bao gồm tăng khả năng nhận diện các mặt hàng chịu kiểm soát theo công ước quốc tế, nâng cao minh bạch đối với các sản phẩm liên quan đến môi trường, đồng thời làm rõ nhiều quy định của Hệ thống HS để bảo đảm cách hiểu và áp dụng thống nhất giữa các quốc gia thành viên.
Công tác chuẩn bị triển khai Hệ thống HS 2028
Sau khi được thông qua, Hệ thống HS mới bước vào giai đoạn chuẩn bị triển khai kéo dài hai năm, trước khi chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2028. Trong giai đoạn này, ở cấp độ toàn cầu, Tổ chức Hải quan thế giới và các cơ quan Hải quan thành viên sẽ tập trung xây dựng bảng tương quan (đối chiếu) giữa Hệ thống HS 2022 và Hệ thống HS 2028, cập nhật các công cụ và các ấn phẩm của Hệ thống HS, tổ chức đào tạo xây dựng năng lực. Ở cấp quốc gia, chuẩn bị các biện pháp thực thi như: thủ tục phê duyệt về mặt pháp lý, nâng cấp các hệ thống công nghệ thông tin, tập huấn cho công chức hải quan và các cơ quan chính phủ liên quan.
Việc triển khai có hiệu quả Hệ thống HS 2028 sẽ góp phần bảo đảm áp dụng thống nhất Hệ thống hài hòa trên phạm vi toàn cầu, đồng thời nâng cao vai trò của cơ quan Hải quan trong việc tạo thuận lợi thương mại, bảo vệ lợi ích xã hội và phát triển bền vững.
Trong phạm vi ASEAN, Danh mục Biểu thuế hài hòa ASEAN (AHTN) được xây dựng trên cơ sở Hệ thống HS (06 chữ số) và được mở rộng thêm 02 chữ số để đáp ứng yêu cầu quản lý của các nước ASEAN.
Hiện nay, Việt Nam và các nước thành viên khác đang tiến hành rà soát Danh mục Biểu thuế Hài hòa ASEAN phiên bản 2022 (Danh mục AHTN 2022) theo sửa đổi của Hệ thống HS 2028 và nhu cầu của các nước thành viên. Theo kế hoạch, trong nửa đầu tháng 2/2026, các nước thành viên ASEAN sẽ tổ chức Phiên họp lần thứ 20 của Nhóm Công tác Rà soát Danh mục AHTN 2022 tại Philippine. Như vậy, theo lộ trình này, các nước thành viên ASEAN còn chưa đầy 02 năm để thực hiện những thay đổi này. Danh mục AHTN phiên bản 2028 là cơ sở để Việt Nam xây dựng Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu, Danh mục biểu thuế xuất khẩu, và các Danh mục biểu thuế nhập khẩu.
Theo Diệu Quang – Hải quan Online
